Το χειρότερο άγχος είναι το άγχος του να μην αγχωθείς! Υπάρχει όμως και μια άλλη όψη, λιγότερο ορατή, ύπουλη, λίγο πιο πέρα από όσα αφουγκράζονται οι αισθήσεις μας στο εδώ και τώρα, το υποσυνείδητο άγχος.
Ο άνθρωπος που φοβάται να υποφέρει, υποφέρει ήδη από αυτό που φοβάται. Το υποσυνείδητο άγχος τροφοδοτεί φόβους στο άτομο, για αυτό και το ίδιο απορρίπτει πολλές φορές την ύπαρξη άγχους στη ζωή του, το αρνείται, το εσωτερικεύει, το πνίγει μέσα του για καιρό.
Είναι άνθρωποι που θέλουν να διατηρήσουν το αίσθημα υπερηφάνειας, την εικόνα της παντοδυναμίας τους, της ανεξαρτησίας τους, την ιδέα ότι δεν λυγίζουν και αντέχουν.
Εδώ εξωτερικά ίσως μιλάει ο εγωισμός, αλλά υπάρχει μια κρυμμένη ανασφάλεια. Δύσκολα αυτά τα άτομα θα αναζητήσουν βοήθεια, διότι θα νιώσουν ευάλωτοι και δεν αντιλαμβάνονται πότε φτάνουν στα όριά τους, αγνοώντας τα σημάδια.
Έχουν μια τάση να πιέζουν κάθε φορά και παραπάνω τον εαυτό τους προκειμένου να αποδείξουν ότι τα καταφέρνουν πάντα, θέτοντας στον εαυτό τους επανειλημμένα deadlines, σαν να δίνουν κάθε μέρα εξετάσεις. Ένας εσωτερικός ανταγωνισμός με τον εαυτό.
Το υποσυνείδητο άγχος, είναι το άγχος που δεν γνωρίζουμε γιατί μας προκύπτει. Νιώθουμε ένα άγχος ή παραπλήσια συμπτώματα ενώ μπορεί όλα στη ζωή μας να βαίνουν καλώς φαινομενικά.
Το άγχος αυτό χτίζεται προοδευτικά μέσα μας. Συχνά έχει ως πηγή την παιδική ηλικία. Συσσωρεύεται, μπορεί να απωθείται συνειδητά η ασυνείδητα, ρέει μέσα μας και όσο δεν το αγγίζουμε, δεν το καταλαβαίνουμε, εκείνο το άγχος θα μεγαλώνει και θα εκδηλώνεται με συμπτώματα ερχόμενο στην επιφάνεια.
Συχνά αποδίδουμε αυτό το άγχος σε εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. φταίνε οι συνθήκες, φταίνε οι άλλοι, φταίει η δουλειά). Οι δικαιολογίες, ακόμη και αν δεν είναι σκόπιμες, έρχονται λανθασμένα να αποκαταστήσουν την αλήθεια.
Ο άνθρωπος, όμως, δεν μπορεί να ζει για χρόνια με θαμμένα συναισθήματα, με υπόγειο θυμό, απογοητεύσεις, θλίψη, απωθημένα, ενοχές, επιθυμίες ανεκπλήρωτες, για αυτό και νιώθουμε κάποια στιγμή να ξυπνάει κάτι μέσα μας, να γίνεται μια εξέγερση, όπως βιώνουμε στις κρίσεις πανικού, στις φοβίες, στην κατάθλιψη.
Τα συμπτώματα του υποσυνείδητου άγχους μπορεί να εκδηλώνονται με μια ποικιλομορφία:
Εάν νιώθετε παρόμοια συμπτώματα, χωρίς να μπορείτε να τα ερμηνεύσετε, διευκρινίστε πρωτίστως εάν είναι αποτέλεσμα οργανικής διαταραχής ή παρενεργειών ουσιών ή φαρμάκων.
Ας σκεφτούμε καταστάσεις ή εμπειρίες όπου στερηθήκαμε του δικαιώματος να είμαστε ο εαυτός μας. Όταν θέλαμε να κάνουμε κάτι αλλά κάναμε κάτι άλλο, το οποίο μας βαραίνει, μας ταλαιπωρεί και μπαίνει εμπόδιο στην ευτυχία μας.
Ίσως το υπερβολικό άγχος που μας έχουν ποτίσει απέναντι στο καθήκον να μην απογοητεύουμε τους άλλους, να τους προστατεύουμε κάνοντας αυτοθυσίες και υποχωρήσεις ασχέτως με το τι θέλουμε εμείς.
Ίσως η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η αίσθηση ότι δεν αξίζω, δεν αγαπιέμαι, δεν είμαι επιθυμητός από τους άλλους, κυοφορούν το φόβο εγκατάλειψης, απόρριψης και αποτυχίας.
Πολλά από τα ψυχολογικά προβλήματα σηματοδοτούν την καταπιεσμένη επιθυμία ευχαρίστησης και αυθορμητισμού. Ένας αγχώδης άνθρωπος έχει εγκλωβίσει τον εαυτό του σε εσωτερικές απαγορεύσεις, σε συγκεκριμένα «πρέπει» και περιορισμούς.
Οποιαδήποτε ψυχική κατάσταση και αν βιώνουμε (κατάθλιψη, άγχος, κρίσεις πανικού), καλό είναι να μη μπαίνουμε στην παγίδα του ότι πρέπει να αλλάξω.
Η αλήθεια είναι ότι κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε ένα θέμα ψυχικής υγείας και παίρνουμε απόφαση να το διαχειριστούμε, το κάνουμε για να έρθουμε σε επαφή με τον πραγματικό εαυτό μας. Με την κρυμμένη δύναμη μέσα μας. Να επανασυνδεθούμε με κάθε παραμελημένη πτυχή του εαυτού μας.
Εάν νιώθετε ότι δεν μπορείτε να τα καταφέρετε, ότι το άγχος σας έχει καταβάλει, εάν έχετε μόνιμες ανησυχίες και φόβους που σας επηρεάζουν στην καθημερινή λειτουργικότητά σας, μη διστάζετε να αναζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας.
Καιρός είναι λοιπόν όχι μόνο να θέσετε εσείς τους όρους του παιχνιδιού, αλλά και να το απολαύσετε.
Δήμητρα Ζώρζου